Trzymasz na koncie ZA DUŻO pieniędzy

Jeżeli trzymasz na koncie więcej niż tę kwotę, to popełniasz jeden z najdroższych błędów finansowych!

Mnóstwo osób, ma na rachunkach bankowych naprawdę spore oszczędności i są przekonane, że świetnie zarządzają swoimi pieniędzmi. I szczerze mówiąc, jest to zrozumiałe. W końcu pieniądze w banku dają im pewne poczucie bezpieczeństwa. Wydaje się, że skoro nie wydajesz wszystkiego na bieżąco, tylko odkładasz, to robisz dokładnie to, co powinieneś.

Problem polega na tym, że w pewnym momencie zbyt duża ilość gotówki zaczyna działać przeciwko tobie. Bo jeśli większość twoich pieniędzy po prostu leży na koncie, to nie pracują one tak efektywnie, jak by mogły. A to oznacza, że realizacja twoich celów finansowych może być znacznie wolniejsza, niż powinna.

Według badania Polskiego Funduszu Rozwoju 26,3% Polaków trzyma pieniądze na zwykłych kontach bankowych, a 11,4% osób po prostu gromadzi gotówkę. Przez to ich pieniądze stopniowo tracą wartość, a oni często nawet nie są tego świadomi.

I właśnie dlatego zarządzanie gotówką jest jedną z najbardziej niedocenianych umiejętności w finansach osobistych. Niewiele się o tym mówi, a ma to ogromny wpływ na to, jak szybko budujesz swój majątek.

W tym filmie pokażę ci, dlaczego trzymanie zbyt dużej ilości pieniędzy w banku może kosztować cię znacznie więcej, niż myślisz. A na końcu powiem też dokładnie, co możesz zrobić ze swoją gotówką, żeby pracowała na ciebie znacznie skuteczniej.

Będziesz wydawać więcej

Pierwszy powód, dla którego trzymanie zbyt dużej ilości gotówki na koncie może być problemem, jest dość oczywisty. Chodzi o to, że zaczynasz więcej wydawać.

Wydaje się to banalne i na pewno nas nie dotyczy, ale w praktyce działa to bardzo prosto. Jeśli masz na koncie na przykład równowartość 50.000 zł, a Twoje miesięczne wydatki wynoszą około 7.000 zł, to ta nadwyżka, która stanowi Twoją poduszkę finansową zaczyna wpływać na Twoje decyzje. Nawet jeśli w ogóle nie masz takiego zamiaru.

Bo kiedy widzisz większe saldo na koncie, pojawia się w głowie taka cicha myśl: „mam zapas, mogę sobie pozwolić na więcej”… I wtedy nagle drobne zakupy przestają być takie drobne. Nowe buty, torba, telefon, jakiś gadżet, którego nie potrzebujesz, ale który „fajnie byłoby mieć”… i decyzje robią się dużo bardziej impulsywne. Przecież saldo konta mówi jasno: stać mnie.

I to nie jest tylko takie gadanie. Są badania, które to potwierdzają.

Gospodarstwa domowe o wyższych dochodach są bardziej skłonne do przekraczania swoich mentalnych budżetów, ponieważ łatwiej mogą sięgnąć po większe kwoty przeznaczone na inne kategorie wydatków uznaniowych, takie jak jedzenie poza domem (Lee i Brown, 1986), dobra trwałego użytku (Mueller, 1963) oraz oszczędności (Dynan, Skinner i Zeldes, 2004).

W skrócie, przeanalizowano zachowania konsumentów w USA podczas zakupów. Zaobserwowano, że osoby, które miały większe poczucie takiego finansowego buforu i wyższe saldo dostępnych środków, częściej wydawały pieniądze swobodniej. Czyli im bardziej czuli, że mają gotówkę pod ręką, tym mniej byli ostrożni przy kasie. W praktyce kończyło się to częstszym przepłacaniem i mniej racjonalnymi decyzjami zakupowymi.

Jeżeli jesteś osobą, która lubi trzymać dużo gotówki na koncie bankowym i cały czas korzystasz z jednego konta, to może to być naprawdę niebezpieczne.

Jeśli trzymasz wszystko w jednym miejscu:

• oszczędności,
• fundusz awaryjny,
• pieniądze na wakacje
• i bieżące wydatki,

to Twoje konto zaczyna wyglądać „lepiej”, niż jest w rzeczywistości. A to jest niebezpieczne, bo łatwo wtedy podświadomie uznać, że możesz sobie pozwolić na więcej, niż powinieneś. W praktyce możesz nawet nie zauważyć, że sięgasz po pieniądze, które miały być zabezpieczeniem na czarną godzinę, np. w przypadku utraty pracy.

Dlatego prostym rozwiązaniem jest rozdzielenie tych pieniędzy. Automatyzacja przelewów po wypłacie robi tutaj ogromną różnicę. Możesz ustawić, żeby część pensji od razu po wypłacie trafiała na konto oszczędnościowe, część na inwestycje, a część na konkretny cel, jak np. zakup auta, wakacje, czy co tam tylko aktualnie planujesz.

Wtedy przestajesz patrzeć na jedno duże saldo i zaczynasz widzieć konkretne „kategorie” pieniędzy. A to zmienia wszystko, bo nagle wiesz, ile naprawdę możesz wydać, a ile jest już przypisane do konkretnych celów.

Twoje pieniądze nie pracują

Drugim powodem, dla którego trzymanie zbyt dużej ilości gotówki na koncie nie jest dobrym pomysłem, jest to, że Twoje pieniądze po prostu nie pracują.

Jak wynika z raportu Polskiego Funduszu Rozwoju w 2003 roku 10% Polaków trzymało pieniądze na zwykłych kontach i była to tendencja wzrostowa, która utrzymała się aż do 2021 roku, gdzie w szczycie było to aż 32,3% Polaków. Na szczęście ten trend się odwrócił i mamy spadek, a ostatnie dane wskazują już na 26,3% Polaków.

I muszę przyznać, że sam byłem temu winny, bo zarabiając swoje pierwsze pieniądze też po prostu trzymałem je na zwykłym koncie bankowym. Szczerze, to w ogóle nie miałem za bardzo świadomości, że istnieje coś takiego jak inwestowanie. Wiedziałem, że istnieje giełda, ale raczej tak na podstawie filmów i miałem wyobrażenie, że to nie jest dla przeciętnego zjadacza chleba, tylko poważnego pana w garniturze, który jeździ drogim autem i ewentualnie napastuje swoją asystentkę.

W praktyce oznaczało to, że moje pieniądze po prostu leżały i nic nie robiły. Beż żadnego oprocentowania pojawiają się 3 problemy:

• Po pierwsze nie zarabiasz,
• po drugie tracisz przez inflację,
• a po trzecie tracisz inne okazje, czyli ponosisz koszty alternatywne.

Bo problem nie polega tylko na tym, że te pieniądze stoją w miejscu. Problem polega na tym, że one mogłyby pracować, ale tego nie robią, a do tego tracą siłę nabywczą.

Wiele osób zwyczajnie boi się inwestowania, bo to oczywiście nie są same zyski, a także potencjalnie straty. Bo tak, inwestowanie wiąże się z ryzykiem. Ale jeśli boisz się inwestować, to zacznij od czegokolwiek, na czym nie możesz stracić, bo dane aktywo pójdzie w dół.

Od zwykłego konta lepsze już będzie:

• konto oszczędnościowe,
• lokata
• czy obligacje.

Coś, co da Ci jakiekolwiek oprocentowanie zamiast zera.

Ja wiem, że w social mediach nasłuchasz się o jakichś grupkach inwestycyjnych, gdzie są pewniaczki na 50% miesięcznie, tylko kup abonament za kilka stów, bo przecież autor nie zarabia na rynku, tylko na abonamentach, ale spójrzmy na to realnie i bezpiecznie.

Skoro teraz Twoje pieniądze zarabiają 0%, to zwiększenie tego do 5% czy 6% na bezpiecznej lokacie, koncie oszczędnościowym czy w obligacjach, gdzie ryzyko istnieje tylko w teorii, jest i tak wielkim postępem.

Jeśli chcesz poznać najlepsze oferty kont oszczędnościowych i lokat na rynku albo przeliczyć zysk z obligacji w moim kalkulatorze, to linki znajdziesz pod materiałem. To oczywiście autoreklama, ale masz tam dostęp do super przydatnych narzędzi.

Skorzystaj z tego na początek, a kiedy już zdobędziesz wiedzę i oswoisz się z inwestowaniem, to będziesz mógł przejść do innych instrumentów jak np. ETF-y czy akcje.

Ludzie, którzy budują majątek, nie myślą o tym, żeby trzymać pieniądze „na wszelki wypadek”. Oni myślą o tym, jak sprawić, żeby każda złotówka mogła w przyszłości wygenerować kolejne.

Chorobliwe gromadzenie gotówki

Trzeci punkt to coś, co nazwałbym chorobliwym gromadzeniem gotówki.

Chodzi o to, że spora część osób uważa, że potrzebuje dużo więcej pieniędzy „na wszelki wypadek”, niż faktycznie jest im potrzebne. I w efekcie zaczynają gromadzić gotówkę, która wcale nie pracuje, nie ma konkretnego celu i po prostu leży na koncie… albo w skrajnych przypadkach nawet w domu w skarpecie czy pod materacem.

Wedle raportu Polskiego Funduszu Rozwoju robi tak ponad 11% Polaków i ten wynik z biegiem czasu się waha, ale jednak rośnie.

I to zjawisko nie jest rzadkie. Wiele osób trzyma zbyt duże rezerwy finansowe, bo daje im to poczucie bezpieczeństwa. Czasami wynika to z doświadczeń rodzinnych, czasami z braku zaufania do systemu bankowego, a czasami po prostu z nawyku „lepiej mieć więcej niż mniej”.

Problem polega na tym, że ta nadwyżkowa gotówka bardzo często blokuje budowanie majątku. Bo zamiast pracować, po prostu stoi w miejscu, tak dla zasady.

Tu już nie chodzi o to, co w poprzednim punkcie, czyli że ich pieniądze w ogóle nie pracują. Chodzi o to, że zbyt duża część nadal tego nie robi, choć część pieniędzy już pracuje.

Dlatego warto rozróżnić dwie rzeczy. Pierwsza to realny fundusz awaryjny i poduszka finansowa. Druga to nadmiar pieniędzy, który nie pełni żadnej funkcji.

Fundusz awaryjny to 1 czy 2 tysiące złotych, co zawsze powinieneś mieć pod ręką oprócz kasy, której potrzebujesz na codzienne funkcjonowanie w ciągu miesiąca. Czyli rzeczy absolutnie konieczne:

• mieszkanie albo rata kredytu,
• jedzenie,
• rachunki za prąd, wodę, internet itd.

Po zsumowaniu tych kosztów dostajesz swoją miesięczną „bazę”. I to właśnie od tej kwoty buduje się poduszkę finansową. Zazwyczaj przyjmuje się, że powinno to być od 3 do 6 miesięcy takich wydatków. To daje ci czas na znalezienie nowego źródła dochodu, jeśli coś pójdzie nie tak, na przykład utrata pracy albo nagły spadek przychodów ze zleceń.

Poduszka finansowa także powinna być bezpieczna i łatwo dostępna, a więc nie zamrożona w czymś, czego nie możesz ruszyć albo jest narażone na stratę. Dlatego odpadają tu np. akcje i długoterminowe lokaty, ale sprawdzają się chociażby konta oszczędnościowe.

I teraz ważne jest to, że wszystko powyżej tego poziomu miesięcznych kosztów, funduszu awaryjnego i poduszki finansowej jeśli nie pracuje, to przestaje być efektywne. Oczywiście, możesz trzymać więcej, ale pytanie brzmi: po co? Jeśli te pieniądze nie mają konkretnego celu, to w praktyce tylko leżą i tracą potencjał.

Dlatego bardzo prosta zasada, którą możesz przyjąć, brzmi tak: jeśli będziesz potrzebować tych pieniędzy w ciągu najbliższych 5 lat, to nie powinny być one inwestowane w ryzykowne aktywa. Bo rynek może się w tym czasie zmieniać i możesz trafić na moment spadków.

W takim przypadku lepiej trzymać je w formie płynnej, czyli na koncie oszczędnościowym lub w bezpiecznych instrumentach jak obligacje, które nie narażają Cię na duże wahania wartości. Dobór instrumentów zależy tu od horyzontu czasowego jaki Cię interesuje.

Na rynku mamy sporo kont oszczędnościowych i lokat, które dają te 6% w skali roku. To nadal nie jest inwestowanie, ale przynajmniej twoje pieniądze nie leżą całkowicie bez ruchu.

Przy przykładowych 50.000 zł różnica między zwykłym kontem a oprocentowanym rachunkiem może oznaczać około 2.400 zł dodatkowego zwrotu już po potrąceniu podatku. Tylko za to, że trzymasz pieniądze w lepszym miejscu.

Można też rozważyć inne bezpieczne opcje, jak obligacje skarbowe, które czasami dają trochę lepsze warunki. Np. Obligacje indeksowane inflacją, gdy ta rośnie, a oferty banków nie nadążają za zmianami.

Ostatecznie chodzi o jedno: żeby każda złotówka miała swoją rolę. Albo pracuje dla Ciebie, albo jest zabezpieczeniem, które ma konkretny cel. Reszta to tylko niepotrzebnie zamrożony kapitał.

Pieniądze tracą moc nabywczą przez inflację

Czwartym powodem, dla którego posiadanie zbyt dużej ilości gotówki jest błędem, jest to, że traci ona na wartości z powodu inflacji.

Jeśli spojrzymy na wykres inflacji z ostatnich 35 lat, to zauważysz, że choć mamy oficjalny cel inflacyjny, to inflacja sama w sobie nie jest stała i może wahać się od 2-3% do nawet ponad 18%, co miało miejsce jeszcze niedawno, bo w 2023 roku.

Inflacja to spadek siły nabywczej pieniędzy w czasie.

Z roku na rok siła nabywcza naszych pieniędzy spada. I nieważne, czy masz na koncie 10, 20, 50 czy 100.000 zł, za swoje pieniądze możesz kupić coraz mniej.

Spójrz na to na przykładzie.

Jeśli masz na koncie 30.000 zł, a inflacja będzie wynosić ledwie 3% rocznie, to za 10 lat, za Twoje 30.000 zł będziesz mógł kupić tyle, ile dziś za 22.000 zł. (22.322,82 zł)

I żeby nie była to tylko abstrakcyjna kwota, to spójrzmy na koszt przykładowych produktów na przestrzeni 10 lat. Dane wziąłem z opracowań GUS.

W 2014 roku 0,5 kg chleb kosztował 2,20 zł, a w 2024 roku już 5,10 zł. Litr benzyny 95 wzrósł z 5,30 zł do 6,65 zł. Cena kostki masła poszybowała z 3,75 zł do 7,80 zł a 1 jajko choć kiedyś kosztowało tylko 0,45 zł, to po 10 latach jego cena urosła prawie 3-krotnie, bo aż do 1,30 zł.

Wyobraź sobie, że stan Twojego konta bankowego pozostał bez zmian. Za swoje 30.000 zł możesz zatankować już nie 5.660 litrów 95, a tylko 4.511 litrów, czyli aż o 1.149 litrów mniej. Przy spalaniu 6 l/100 km oznacza to zasięg mniejszy o około 19.000 km. Całkiem spory dystans…

Na przykład mógłbyś pojechać z Warszawy do Lizbony i z powrotem… 3 razy!

Twoje pieniądze w tym czasie po prostu leżały na koncie i nie rosły, więc w praktyce Twoja sytuacja finansowa się pogorszyła, mimo że saldo się nie zmieniło. Masz tę samą kwotę na koncie, ale możesz za nią kupić coraz mniej rzeczy. I to właśnie jest ten cichy efekt inflacji, którego często nie widać na pierwszy rzut oka, szczególnie żyjąc z dnia na dzień i nie patrząc na to w dłuższej perspektywie.

Dlatego nawet w prostym przykładzie widać skalę problemu. 50.000 zł kilka lat temu mogło mieć zupełnie inną wartość niż dziś. I to, co kiedyś było dużą poduszką finansową, z czasem staje się coraz mniejszą realną ochroną.

I właśnie dlatego musisz się upewnić, że pokonujesz inflację, albo chociaż wychodzisz z nią na zero.

Dlatego osoby, które budują majątek, starają się nie trzymać nadmiaru gotówki na koncie. Nie chodzi o to, żeby wszystko inwestować agresywnie, ale o to, żeby przynajmniej część środków była w aktywach, które mają szansę rosnąć szybciej niż inflacja.

To mogą być różne rzeczy.

• od akcji,
• przez ETF-y,
• po nieruchomości

czy nawet inne aktywa, które zachowują wartość w czasie. Każde z nich działa trochę inaczej, ale wspólny cel jest ten sam: nie pozwolić, żeby inflacja powoli „zjadała” Twoje pieniądze.

Bo w dłuższym terminie gotówka sama w sobie zachowuje się trochę jak aktywo, które traci wartość. I jeśli nic z nią nie robisz, to po prostu z roku na rok możesz za nią kupić coraz mniej.

Dlatego kluczowe pytanie nie brzmi „ile mam pieniędzy”, tylko „ile te pieniądze będą warte za kilka lat i co mogę zrobić, żeby nie traciły swojej siły nabywczej”.

Przeceniasz swoje umiejętności

Piąty powód jest taki, że przeceniasz swoje umiejętności w kontekście finansów osobistych. Gdy masz na koncie dużo gotówki, to może Ci się wydawać, że świetnie zarządzasz swoimi pieniędzmi, choć w rzeczywistości może być zupełnie odwrotnie.

Zupełnie jak z efektem Dunninga-Krugera, gdzie osoby o niskich kompetencjach mają tendencję do zawyżania oceny swoich umiejętności, ponieważ brakuje im wiedzy potrzebnej do rozpoznania własnych błędów.

I tak, jak Ty nie rozpoznajesz błędów finansowych, które popełniasz, tak samo ludzie gadający o efekcie Dunninga-Krugera nie mają pojęcia, że wrzucają do swoich “genialnych” przemyśleń błędny wykres, który nie jest wykresem efektu Dunninga-Krugera, bo wygląda on zupełnie inaczej!

W finansach wygląda to tak, że ktoś zarobi trochę pieniędzy na jednej inwestycji, kilku udanych transakcjach albo na rosnącym rynku i nagle zaczyna myśleć, że rozgryzł cały system. Tymczasem sukces mógł wynikać bardziej z warunków rynkowych niż z wyjątkowych umiejętności.

Podobnie jest z oszczędzaniem.

Jeżeli masz na koncie 30.000 zł, 50.000 zł czy nawet 100.000 zł, możesz patrzeć na swoje saldo i myśleć: „ale sobie świetnie radzę ”. I być może rzeczywiście radzisz sobie lepiej niż wiele innych osób. Ale pytanie brzmi: w czym dokładnie jesteś lepszy?

Bo możesz być bardzo dobry w oszczędzaniu, a jednocześnie bardzo słaby w budowaniu majątku albo może świetnie zarabiasz, tylko słabo oszczędzasz.

To są zupełnie różne rzeczy.

Oszczędzanie polega na zatrzymywaniu pieniędzy. Budowanie majątku polega na tym, żeby te pieniądze z czasem rosły. I choć jedno pomaga drugiemu, to samo gromadzenie gotówki nie gwarantuje wzrostu majątku.

Właśnie dlatego wysokie saldo na koncie może być czasami mylące. Daje Ci takie poczucie bezpieczeństwa, kontroli, a nawet tego finansowego sukcesu. Problem w tym, że liczba widoczna po zalogowaniu do banku nie mówi całej prawdy o Twojej sytuacji finansowej.

Bo prawdziwe bogactwo nie wynika z tego, ile gotówki trzymasz na rachunku. Wynika z tego, jakie aktywa posiadasz i ile są warte. Dlatego zamiast obsesyjnie sprawdzać stan konta, warto regularnie patrzeć na swoją wartość netto. Czyli różnicę między tym, co posiadasz, a tym, co jesteś winien.

Jeżeli twoje aktywa rosną, inwestycje pracują, a majątek zwiększa się z roku na rok, to jesteś na dobrej drodze. Nawet jeśli na samym koncie bankowym nie posiadasz ogromnej kwoty.

Ile pieniędzy trzymać na koncie

No dobrze, skoro mamy już za sobą to, dlaczego trzymanie zbyt dużej ilości gotówki na koncie może być problemem, to pojawia się najważniejsze pytanie.

Ile pieniędzy właściwie powinno znajdować się na Twoim koncie?

Odpowiedź jest dość prosta, choć brzmi jak u każdego adwokata. To zależy.

Powinieneś trzymać na swoich kontach tyle gotówki, ile potrzebujesz na bieżące utrzymanie, najbliższy cel, fundusz awaryjny oraz część poduszki finansowej.

Spójrzmy na przykład.

Załóżmy, że Twoje miesięczne koszty utrzymania to 7.000 zł. Do tego dochodzi fundusz awaryjny w wysokości 1.000 lub 2.000 zł. Poduszka finansowa na 3 do 6 miesięcy to w takim razie 21.000 zł do 42.000 zł. No i Twój krótkoterminowy cel, np. remont łazienki za 10.000 zł.

Łącznie to od 39.000 do 61.000 zł, ale to wcale nie jest kwota, jaką powinieneś w całości trzymać na koncie.

Na swoim zwykłym rachunku powinieneś trzymać tylko 8.000 do 9.000 zł, czyli Twoje miesięczne koszty utrzymania plus bufor w postaci funduszu awaryjnego.

Na koncie oszczędnościowym powinieneś trzymać pieniądze, które odkładasz na swój krótkoterminowy cel, w tym przypadku remont łazienki, oraz część poduszki finansowej. I moim zdaniem w zupełności wystarczy tu równowartość 2 miesięcy kosztów utrzymania. W tym scenariuszu daje to łącznie 24.000 zł.

Pozostała część poduszki finansowej, czyli 4 miesiące kosztów utrzymania, a więc kolejne 28.000 zł powinna być zainwestowana w bezpieczne aktywa, np. w obligacje. Kasy z obligacji nie odzyskasz natychmiast, a po kilku dniach, ale na koncie oszczędnościowym masz dostęp do równowartości 2 miesięcy kosztów utrzymania, więc masz spory zapas czasu na uwolnienie gotówki.

Z poduszką finansową jest tak, że nie ma co całej trzymać cały czas pod ręką na koncie oszczędnościowym, w zupełności wystarczy Ci jej część, a resztę możesz zainwestować. Ale poduszki finansowej nie inwestuj w sposób, który może Cię narazić na jej zmniejszenie. Dlatego sugeruję tu obligacje, a nie np. akcje. To, co masz odłożone już ponad tę poduszkę finansową i są to środki typowo przeznaczone na inwestycje, jak najbardziej. Ale poduszka musi być bezpieczna.

A z samą poduszką też nie jest tak, że ona musi być zainwestowana akurat w obligacje. Może się zdarzyć tak, że to właśnie na koncie oszczędnościowym osiągniesz lepszy wynik. Np. wybierzesz 3-letnie TOS-y na 4,5%, a banki zaczną oferować 5%, 6% albo 7%. Przyszłości nie da się przewidzieć, więc staraj się trzymać rękę na pulsie.

Zapamiętaj więc sobie, że nie ma jednej uniwersalnej kwoty, którą dobrze jest trzymać na koncie. U każdego ta kwota będzie inna i musisz sam ją wyliczyć.

Na wcześniejszym przykładzie wyliczyłem, że na koncie bieżącym warto trzymać do 9.000 zł, a wszystko powyżej tej kwoty powinno pracować, ale Twoje realia mogą być zupełnie różne. Równie dobrze możesz mieścić się w kwocie 1.500 zł, bo pracujesz, ale nadal mieszkasz z rodzicami. Z drugiej strony może zarabiasz i wydajesz tak dużo, że potrzebujesz 30.000 zł na zwykłym koncie i będzie to całkowicie uzasadnione, bo każda z tych złotówek ma konkretne zadanie. Nie są to pieniądze „na wszelki wypadek”, tylko środki przypisane do konkretnych wydatków.

I właśnie tutaj tkwi różnica.

Problemem nie jest wysoka kwota na koncie. Problemem jest wysoka kwota, która nie ma żadnego przeznaczenia.

Dlatego jedną z najbardziej praktycznych rzeczy, jakie możesz zrobić już dziś, jest policzenie swoich realnych potrzeb. Nie na oko. Nie „wydaje mi się”. Tylko konkretnie. I te pieniądze oddzielasz od reszty.

Dzięki temu, kiedy logujesz się do swojego głównego rachunku, widzisz tylko pieniądze przeznaczone do bieżącego wykorzystania. Nie mieszasz ich z oszczędnościami i znacznie trudniej jest Ci wydać coś, czego nie powinieneś ruszać.